SAMEN OP PAD


SAMENWERKEN AAN OPLOSSINGEN DOOR HET DELEN VAN DATA

Hoe kan een gemeente bestaande informatie slimmer gebruiken om beter in te spelen op vraagstukken van de toekomst? Dit is hoe Samen op Pad ontstond, een samenwerkingsverband van gemeenten in Zuid-Holland. De initiatiefnemers willen met inwoners en andere partijen aan de slag met vraagstukken, zoals vergrijzing en een toegankelijke woon- en leefomgeving. Hoe zorg je dat de openbare ruimte beter aansluit bij behoeften van mensen met beperkingen en hoe kan (geo)informatie daarbij helpen? Kortom: vraagstukken die directe invloed hebben op buurtbewoners. Gerichte combinaties van geo-informatie en open data delen via de ArcGIS Hub is een middel om te komen tot oplossingen.

Samen op Pad ontstond tijdens een congres in Zoetermeer van de metropoolregio Rotterdam – Den Haag over geo-informatie. “We stelden de vraag: hoe kan je als geo-expert het beste bijdragen aan de maatschappij?”, vertelt Peter de Visser, afdelingshoofd Stadsbeheer in Zoetermeer. De gemeenten Zoetermeer, Den Haag, Rotterdam, Capelle a/d IJssel en nu ook Leidschendam-Voorburg gingen samen aan de slag met het inzetten van ruimtelijke data in het sociaal domein.”

"Samen sterker met open data."

Antoine Gribnau

Gemeente Den Haag

“Het eerste concrete voorbeeld werd al snel genoemd”, vertelt De Visser. “Als we nu eens laten zien waar alle algemene gehandicaptenparkeerplaatsen liggen, en dat dan aanvullen met informatie over omliggende voorzieningen. En kunnen we dan ook de bezettingsgraad aangeven? Iets relatief kleins dus, maar wel een prangend vraagstuk. Het was het begin van het hele verhaal van Samen op Pad.”

Vanuit de persoon

Met Samen op Pad willen de gemeenten geo-informatie en open data delen om zo effectiever te werken aan thema's als toegankelijkheid. Via de ArcGIS Hub kan data per thema, met een heldere eenduidige vormgeving en gekoppeld aan slimme toepassingen uitgewisseld worden tussen gemeenten en organisaties. “We willen die data niet alleen beschikbaar stellen, maar er echt dingen mee doen”, zegt Lilian Harteveld, Projectleider Samen op Pad. “Die data hebben we als gemeente al in huis. Als je dat vervolgens combineert en deelt via de Hub kun je elkaar aanvullen en van elkaar leren. En als wij iets verzinnen doen we dat nu niet alleen voor de nu deelnemende gemeenten. Andere gemeenten kunnen dit ook direct toepassen.”


Er kan bijvoorbeeld getoond worden waar openbare toiletten in een centrum zijn en dat kan worden aangevuld met informatie over winkels en uitgaansgelegenheden met hun openingstijden. De toegankelijkheid van een toilet in de winkelstraten van een centrum is een belangrijke voorziening waar gemeenten beleid op moeten maken. Harteveld vervolgt: “De kaart geeft inzicht in de situatie in onze stad. Hoe we ermee omgaan is universeel inzetbaar, waardoor andere gemeenten er profijt van kunnen hebben. En Den Haag is bijvoorbeeld weer goed in informatie over stoepbreedten; iets waar wij van konden leren.”

Verbinden van aanbieders

De samenwerking gaat verder dan alleen tussen de gemeenten. Harteveld: “Diverse commerciële marktaanbieders bieden puntoplossingen over bijvoorbeeld toegankelijkheid in de horeca. Hen bij elkaar brengen en actief versterken met data; ook dat is Samen op Pad!” Sandra Desabandu, GIS-specialist bij de gemeente Zoetermeer: “Het mooie is dat wij niet per se zelf allerlei handige apps hoeven te maken, maar we kunnen ook andere ontwikkelaars in staat stellen daarmee aan de gang te gaan.”


De Visser: “Als gemeente kunnen we daarbij informatie aanbieden op integraal niveau en uiteraard actueel.” Open data aanbieden in een context waar deze meteen kan worden toegepast wordt langzaamaan gestandaardiseerd. “Dat is voor alle gemeenten in ons project al gebeurd voor de gehandicaptenparkeerplaatsen”, weet Desabandu.

Impact

Ook binnen hun eigen gemeente merken De Visser, Harteveld en Desabandu dat deze opgavegerichte aanpak werkt. “Het denken vanuit de opgave en de daarbij behorende kaartbeelden groeit”, zegt Harteveld. De Visser: “En wanneer je bijvoorbeeld WMO-verstrekkingen in hotspot-analyses teruggeeft aan beleidsmedewerkers in het sociaal domein halen ze daar veel conclusies uit, waardoor medewerkers beter beleid kunnen formuleren en ook naar andere domeinen kijken.”

De Visser merkt dat deze benadering weerklank vindt op bestuurlijk vlak. “De impact van wat beleidsmedewerkers en datamensen samen bedenken is groter, omdat het zoveel meer aansluit op vragen die vanuit de samenleving leven. Als je wethouders iets aan kan bieden wat over domeinen heen waarde oplevert, merk je dat er meer draagvlak is.” In de toekomst is het de bedoeling dat inwoners en bedrijven ook een rol krijgen in de opgaven en het bedenken van oplossingen.

‘Om succesvol samen te werken is het noodzakelijk om data te delen’

Waarom sluit de ArcGIS Hub goed aan bij de doelstellingen van de Samen op Pad-gemeenten? “Bij dit soort complexe vraagstukken heb je altijd te maken met betrokken partijen en inwoners. Met samenwerking dus”, stelt Bert Vermeij, senior business developer bij Esri Nederland. “Grote thema’s raken uiteindelijk de inwoners dichtbij. De energietransitie bijvoorbeeld betekent ‘wanneer gaat onze wijk van het gas af’. En klimaatverandering leidt tot wateroverlast en hittestress in woonwijken, dat vraagt om maatregelen in de inrichting van de openbare ruimte zoals meer groen. Al dit soort vraagstukken hebben locatie-aspecten in zich. Om succesvol samen te werken is het noodzakelijk om data te delen. Want woningcorporaties, netwerkbeheerders en gemeenten weten samen meer.”

"Samen op pad vergroot de toegankelijkheid in de regio"

Lilian Harteveld

Gemeente Zoetermeer

Om die partijen op een slimmere manier te laten samenwerken, inclusief de inwoners, is de ArcGIS Hub ontwikkeld. “Dit is afgeleid van het ArcGIS-platform en bedoeld om op basis van geo-informatie en open data thema’s breed aan te pakken”, zegt Bert Vermeij. “Én dat is dus soms ook met andere gemeenten. Vraagstukken over vergrijzing en toegankelijkheid zijn in Zoetermeer hetzelfde als in Capelle aan den IJssel. Vervolgens is het ook mogelijk om inwoners erbij te betrekken. Zij kunnen ook aan de slag met informatie over onderwerpen die hen direct aangaan.”

De ArcGIS Hub is zo ontworpen dat niet de data, maar de vraagstukken centraal staan, vertelt Vermeij. “Welke vragen hebben we, en hoe kunnen we daar op een slimme manier data aan koppelen? Daarin onderscheidt de Hub zich van traditionele open data-toepassingen. Bij de Hub wordt data geordend en gebruikt in slimme groepen van applicaties, oplossingen en kaarten die heel gericht op een bepaald thema ingaan.”

“Je kunt een dataset maken met parkeerplaatsen voor gehandicapten, maar je kunt ook bijvoorbeeld een app maken zodat je die parkeerplaatsen via je telefoon kunt vinden op de kaart”, geeft Vermeij als voorbeeld. “Zulke apps zijn redelijk eenvoudig te maken, maar dat zijn allemaal puntoplossingen: ze geven antwoord op een specifieke vraag. De Hub maakt het mogelijk om heel veel van die verschillende kleine oplossingen te realiseren, die achter de schermen allemaal met elkaar samenhangen en bouwen op de informatievoorziening die gemeenten al in huis hebben. Het is één platform, waarmee een gemeente een oneindige reeks aan verschillende vraagstukken kan ondersteunen.”

Meer informatie

Tekst: Iddo Havinga

Beeld: Pixabay


Meer informatie over ArcGIS Hub is te vinden op de website van Esri Nederland

Heeft u vragen over de ArcGIS Hub? Neem contact met ons op via contact@esri.nl


Deel dit artikel: