Overheidsorganisaties die het Nederlandse grondgebied beheren, moeten actuele gegevens hebben over veranderingen in onze openbare ruimte. En voor een goede samenwerking daarnaast ook met dezelfde data kunnen werken. Luchtfoto’s zijn daarbij onontbeerlijk, zij geven het best inzicht in ‘de kaart van Nederland’. Die foto’s worden geleverd door het programma Beeldmateriaal. En vanuit dit programma wordt ArcGIS op verschillende manier gebruikt. Programmamanager Erik Nobbe legt uit.

GIS, remote sensing en water, dat zijn de elementen die terugkeren in de carrière van Erik Nobbe. In Wageningen studeerde hij tropische cultuurtechniek. “Ik wilde in het buitenland werken en dat is gelukt, zo heb ik veel werk gedaan in China en Mali.” Aan die studie had hij als belangrijke onderdelen GIS en remote sensing toegevoegd, wat hem daarna ook in Nederland van pas kwam. Sinds 2015 werkt hij bij Het Waterschapshuis. Dat is de regie- en uitvoeringsorganisatie van alle 21 waterschappen, vooral voor de informatie- en communicatietechnologie. Bij het Waterschapshuis is Nobbe programmamanager voor Beeldmateriaal en AHN, het Actueel Hoogtebestand Nederland, de digitale hoogtekaart voor heel Nederland.

"Het is een handig en eenvoudig te gebruiken instrument, dat ook in de presentatie veel voordelen heeft."

Erik Nobbe

Beeldmateriaal

Dé beheerkaart van Nederland

Het programma Beeldmateriaal loopt sinds 2011, in opdracht van het Beraad voor geo-informatie (GI-beraad). In Beeldmateriaal werken tal van organisaties samen die te maken hebben met gebiedsbeheer, -inrichting en infrastructuur: ministeries, waterschappen, provincies, of organisaties als het Kadaster, ProRail en Staatsbosbeheer. Zij maken volop gebruik van de luchtfoto’s die Beeldmateriaal elk jaar opnieuw aanlevert. Nobbe: “Samen met het Kadaster doen we de aanbesteding en kiezen de juiste partij om de foto’s te maken. Met deze beelden kunnen organisaties hun wettelijke taken uitvoeren en primaire processen bijhouden. Het beste voorbeeld daarvan is het bijhouden van de Basisregistratie Grootschalige Topografie, de BGT, dé beheerkaart van Nederland. Daar staan alle objecten op die voor de organisaties van belang zijn. Als je op luchtfoto’s kunt zien dat er in een jaar ergens een weggetje, schuurtje of grasveldje bij is gekomen, wordt dat er in de BGT bijgetekend.”

Status en voortgang

Beeldmateriaal laat de vliegtuigen twee keer per jaar foto’s maken. In het voorjaar gaat het om foto’s met een hoge resolutie (5 tot 10 cm), in zomer en najaar zijn het lage resolutieopnamen (25 cm). “In het bladloze voorjaar kun je dwars door de bomen kijken en bijvoorbeeld zien of de verharding van een weg nog steeds goed is. De zomerfoto’s leveren prachtige plaatjes op. Ook kan een organisatie als RVO op zomerfoto’s zien of op een veld gewassen worden geteeld waarvoor subsidie is gegeven. Politie en Defensie zijn er bijvoorbeeld weer om andere redenen in geïnteresseerd.” Beeldmateriaal laat op zijn website met ArcGIS-kaarten de vordering van de inwinning zien. Verschillende kleuren geven de status of voortgang van de inwinning per vlieglijn, per blok, voor quick ortho’s, aerotriangulatie (AT) en blokvereffening aan. “Als er gevlogen is, veranderen wij de status van de vlieglijntjes. De kleur gaat dan van rood naar groen. Komen die beelden binnen bij het Kadaster, dan geven wij aan dat ze worden gecontroleerd. Zijn ze goedgekeurd, dan is ook dat aan de status af te lezen.”

Toegankelijk communicatiemiddel

Alles wat Beeldmateriaal online aan kaarten laat zien, wordt met ArcGIS gemaakt. “We gebruiken ArcGIS intern voor de projectplanning, om na te gaan wat we al hebben gedaan en wat nog moet gebeuren. En als communicatiemiddel: iedereen, onze deelnemers of andere geïnteresseerden, kan zien hoe ver we met de beelden zijn gevorderd. Voor AHN gebruiken we de vlieglijntjes van ArcGIS ook, zij het in iets mindere mate.” Nobbe is te spreken over ArcGIS. “Het is een handig en eenvoudig te gebruiken instrument, dat ook in de presentatie veel voordelen heeft. De StoryMap die ik heb gemaakt, waarin we uitleggen wat Beeldmateriaal is en doet, heb ik zelf snel in elkaar kunnen zetten, daar had ik geen hulp bij nodig. Het gebruik van gepubliceerde lagen werkt met ArcGIS soepel. Als ik mijn kaartjes zoals zichtbaar op internet ook op mijn eigen GIS-systeem wil zien, dan laad ik ze even bij. Daarnaast hebben we bij Beeldmateriaal elk jaar nieuwe wensen, 95 procent daarvan kunnen we met standaardsoftware uitvoeren. Esri denkt goed mee over functionaliteit en luistert naar onze wensen. Een licentie hebben we al een tijd, maar als ik nu een keuze zou moeten maken, zou ik weer voor ArcGIS kiezen.” Van groot belang, zo’n goed communicatiemiddel, benadrukt Erik Nobbe. “Luchtfoto’s worden steeds belangrijker, zeker nu de Omgevingswet eraan komt, een belangrijk kader voor ontwikkeling en beheer van de leefomgeving. Die wet vereist een goede samenwerking. Dat alle organisaties dezelfde data hebben en naar dezelfde plaatjes kijken, helpt daarbij.”

Meer informatie

Tekstschrijvers.nl

Tom Nauta en Beeldmateriaal

Deel dit artikel: