De Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Utrecht heeft de ambitie om zich steeds meer van uitvoeringsinstantie naar adviseur te ontwikkelen voor de aangesloten gemeenten en de provincie. De omgevingsdienst heeft daarvoor veel energie gestoken in de toepassing van geo-informatie in de organisatie met een Web GIS van Esri. Binnen korte tijd heeft het de organisatie veel gebracht: efficiënter werken en gerichte toezicht en handhaving wordt mogelijk. Hun advies aan andere omgevingsdiensten: begin met geo-informatie, maar probeer het in kleine stapjes te doen. Bij elke stap kun je dan aantonen dat het een verbetering van je werkproces is, en dat zorgt voor draagvlak.

Adviseur Informatievoorziening en GIS Gerrit Hoffman heeft een IT-achtergrond en een fascinatie voor geo-informatie. Hij begon twee jaar geleden bij RUD Utrecht om “GIS op de kaart te zetten”, zoals hij met een knipoog zegt. “We zijn kleinschalig begonnen door bestaande informatie op een kaart te projecteren. Met ArcGIS Online en ArcGIS Pro zijn we met een Bodem App aan de slag gegaan. Vanaf toen konden onze mensen de informatie die wij hebben met een tablet in de hand, ter plekke raadplegen. Lees hierover meer in het artikel uit Esri Magazine 3 – 2018.


In de tweede stap hebben we meer componenten afgenomen van Esri: ArcGIS Enterprise, FME en GeoWeb. Dat zijn voor ons de bouwstenen waarmee we onze informatievoorziening en nieuwe apps kunnen maken en publiceren. Onze medewerkers kunnen steeds vaker relevante informatie inzien en terugkoppeling geven op wat zij in het veld constateren. Zo hebben we nu een asbest-app ontwikkeld: ASIS. Hiermee kunnen we aanvragen en meldingen vanuit o.a. het OLO (Omgevingsloket Online), het LAVS (Landelijk asbestvolgsysteem) en de Inspectie SZW in ons systeem verifiëren, verwerken en rapporteren aan onze opdrachtgevers.”

"We merken dat we hierop beter voorbereid zijn doordat we het afgelopen jaar veel tijd geïnvesteerd hebben in de architectuur en implementatie van onze informatievoorziening"

Gerrit Hoffman

RUD Utrecht

Flinke digitaliseringsslag

Veel omgevingsdiensten zijn bezig met een flinke digitaliseringsslag, mede met het oog op de nieuwe Omgevingswet en het bijbehorende DSO (Digitale Stelsel Omgevingswet). Het DSO wordt straks het digitale loket waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden snel kunnen zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. “We merken dat we hierop beter voorbereid zijn doordat we het afgelopen jaar veel tijd geïnvesteerd hebben in de architectuur en implementatie van onze informatievoorziening.”, stelt Hoffman. Het zou goed zijn als de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hier extra aandacht aan zou geven. Eigenlijk ben je door het DSO wel verplicht om je informatie te digitaliseren en na te denken over de architectuur van het informatielandschap.”

Winst en draagvlak

Hoffman raadt andere omgevingsdiensten daarom aan om eveneens met geo- informatie te gaan werken. “Waarom het hier goed werkt? Ik denk doordat we op heel kleine schaal zijn begonnen, en dat we bij elke stap de meerwaarde van de oplossing hebben aangetoond. Zowel richting de werkvloer als de directie levert het voordeel en dus draagvlak op. Veel omgevingsdiensten weten nog niet zo goed hoe ze moeten beginnen. Ons advies is: begin gewoon klein en laat zo zien wat de organisatie er allemaal mee kan’’.

Van uitvoering naar advies

Met verregaande digitalisering kan de RUD Utrecht haar opdrachtgevers – gemeenten en provincie – nog beter van dienst zijn. Hoffman: “Zij kunnen eenvoudiger zien dat wij als omgevingsdienst onze taken goed uitvoeren en wij kunnen eventuele trends voor hen ontdekken. Zo kunnen we het toezicht en de handhaving steeds beter risico-gestuurd en dus efficiënter uitvoeren.” Projectleider Alex Obermeijer vult aan: “Het helpt ons ook in onze ontwikkeling van uitvoeringsorganisatie naar een adviesorganisatie. Doordat wij veel informatie hebben en goed zicht hebben op wat er in het veld gebeurt, kunnen we onze opdrachtgevers steeds beter adviseren over hoe zij hun beleid effectiever kunnen maken. Denk aan PFAS of het stikstofdossier. Met onze informatie kunnen we een advies geven op gebiedsniveau over de prioritaire gebieden (de plekken waar de stikstofaanpak het nauwst luistert) en zo kan de gemeente of provincie beleidskeuzes maken: welke maatregel heeft waar het meeste zin? We ondersteunen de beleidskeuzes dus met informatie en data. We worden zo een proactieve adviseur, en dat is precies de rol die onze opdrachtgevers ook in de toekomst nog veel meer voor ons weggelegd zien.”

Tot je verbeelding spreken

Obermeijer gelooft dus stellig in de meerwaarde van GIS. Hij werkte hiervoor bij de provincie Utrecht en maakte in 2014 de overstap naar de RUD Utrecht. Hij was altijd al enthousiast over geo-informatie. “Wij werken voor een goede fysieke leefomgeving en als je echt weet waar het plaatsvindt, gaat het veel meer ‘leven’. Het is niet meer een stuk papier, maar het gaat tot je verbeelding spreken en daardoor heb je veel meer inzicht in wat je kunt doen.” Dat is meteen ook onze invulling van het begrip ‘Science of Where’. Een heel mooi voorbeeld daarvan is onze natuurbeschermingsapp. Dankzij de juiste inzet daarvan konden we een steenuilenpaar redden wiens boom zou worden gekapt. Een jaar later bleek ook nog eens dat ze jongen kregen. Fantastisch! Dat is ook een deel van onze rol: bescherming van de buitenwereld die niet van zichzelf een stem heeft. Daar doen we het allemaal voor.”

Meer informatie

tekstschrijvers.nl

Tom Nauta en Pixabay (0805edwin, ahundt)

Deel dit artikel: