Bouwbedrijf Ballast Nedam zette de afgelopen paar jaar grote stappen bij het inzetten van zowel GIS als BIM in infrastructurele bouwprojecten. Zij leerde daarbij een aantal belangrijke lessen over de integratie van 3D-modellen en geografische informatie.

Van niets, íets maken: dat was waarom Paulus Eckhardt Civiele Techniek ging studeren en waarom hij nu als director Design & Engineering bij Ballast Nedam Infra Projects werkt. Het bouwbedrijf, bekend van onder meer grote infrastructurele projecten als de Blankenburgverbinding bij Rotterdam, maakt steeds meer gebruik van de mogelijkheden die een 3D Bouwwerk Informatie Model (BIM) biedt in combinatie met een geografisch informatiesysteem (GIS). “We gebruiken BIM en GIS nu in alle fasen van het bouwproces”, vertelt Eckhardt.

"Het grote voordeel is dat het plaatje de ingang is tot de informatie en dat werkt eenvoudig en gebruiksvriendelijk."

Paulus Eckhardt

Ballast Nedam

Van ontwerp naar bouw

Dat begint bij het ontwerp. “Als bouwer transformeren we een bestaande situatie naar een tijdelijke situatie, en ten slotte naar een nieuwe situatie voor onze klant”, schets Eckhardt. “Dat is een supercomplexe puzzel die je moet oplossen binnen de beschikbare ruimte. Hoe krijg je bijvoorbeeld een tunnel precies op de juiste plek? Dan helpt het enorm om het bouwproces eerst in 3D te simuleren. Oefenen op de computer is goedkoper dan buiten fouten maken!”


“Als we dan gaan beginnen met bouwen keuren onze wegenbouwers het zand en de fundering en registreren het resultaat in GIS”, vervolgt Eckhardt. “Daarmee kunnen we waar nodig ons plan bijstellen”. Als het bouwproject onderweg is gebruikt Ballast Nedam capturing-technieken als laserscans en drones. “Daarmee controleren we bijvoorbeeld of een landhoofd goed onder een kunstwerk past.” Van die scans kan weer een 3D-visualisatie worden gemaakt.

Van bouw naar klantcommunicatie

Wanneer het bouwproject is voltooid kan het hele 3D-model worden opgeleverd: een digital twin. “Dat komt voor een assetmanager weer goed van pas”, zegt Eckhardt. Want ook in de beheer- en onderhoudsfase is de combinatie van GIS-informatie en een 3D-model waardevol. “Zo constateerden we met inspectie-apps dat er ergens veel schade was aan geleiderails, wat wijst op ongelukken. Op basis van die analyse hebben we toen de adviessnelheid in die verbindingsboog aangepast. GIS is superkrachtig om dat soort dingen te zien en te analyseren.”


Het model dat Ballast Nedam maakt wordt gevoed door een rijkdom aan data. Objecten als viaducten en verlichting kunnen worden geregistreerd in een GIS en verwerkt in het 3D-model. Daardoor kan Ballast Nedam niet alleen rekening houden met omgevingsfactoren als waterkeringen, leidingen en kabels, maar geeft het ook klanten als Rijkswaterstaat, provincies en gemeenten raakvlakinzicht. “Het omgevingsmanagement haalt daardoor waarde uit BIM en GIS, want visualisatie is een krachtig communicatiemiddel”, zegt Eckhardt.

Spreek dezelfde taal

Om tot zo'n heldere visualisatie te komen moet er veel data worden gecombineerd. Goed datamanagement is daarom van belang, benadrukt Eckhardt. “Werk altijd vanuit de brondata”, is zijn advies. “En zorg dat je allemaal dezelfde taal spreekt. Dat is de enige manier waarop je de waarde uit de BIM en GIS-integratie kunt halen”. Ballast Nedam werkt daarom nu aan een Object Type Library. “Als wij in een ontwerp spreken van een 'landhoofd', moet dat altijd hetzelfde betekenen. Iedereen heeft er verder profijt van als je die data centraal coördineert: maak dus een Configuration Management Database.”

Wanneer alle data op orde is, is het belangrijk om de eindgebruiker centraal te stellen, vervolgt Eckhardt. “Wij merkten dat toen wij bijvoorbeeld de modellen van de Blankenburgverbinding, vele gigabytes aan ontwerpinformatie, zonder bewerking in ArcGIS zetten, de gebruikerservaring er niet sneller op werd. Voor je het weet denkt iemand 'wat moet ik met GIS?' en gaat weer terug naar een tekening.”

Het is dus belangrijk om na te denken over de manier waarop je je informatie aanbiedt. Eckhardt: “Door de integratie tussen BIM en GIS kun je vanuit gebruikersperspectief beschouwen wat de beste manier is om informatie te ontsluiten, te analyseren en te verrijken. Het grote voordeel is dat het plaatje de ingang is tot de informatie en dat werkt eenvoudig en gebruiksvriendelijk.”

Tips om te starten

De BIM en GIS-teams van Ballast Nedam werken nauw samen en gaan op korte termijn verder integreren. Ook de relatie met ‘surveying’ is een hele belangrijke en hier gaat Ballast Nedam ook steeds intensiever mee samenwerken.

Eckhardt heeft tips om te starten. “Het belangrijkste om stappen te maken met BIM, GIS en de integratie is om het gewoon te gaan doen. Let wel op of je eerst parallel aan je projectproces de basis op orde hebt, om vervolgens projectmedewerkers te verleiden ermee te gaan werken. Verder moet je de juiste mensen de ruimte geven om de ontwikkeling op te pakken en een back-up voor ze te zijn in de ontwikkeling, zowel qua sparring inhoudelijk als het reserveren van tijd voor de ontwikkeling.”

Een BIM en GIS-integratie... en hoe zit dat bij u?

Hoe vaak heeft u als GIS-professional contact met BIM-collega’s?

Meer informatie

Neem contact met ons op over dit artikel

Rosanne Vernooij

Ballast Nedam

Deel dit artikel: