“Ik heb mijn leven lang een weekindeling gehad”, kijkt John Stuiver terug. “Eerst was er school en daarna mijn werk. Voor het eerst in mijn leven heb ik geen weekindeling meer met een vast ritme.” Het gesprek is begin september en zijn pensioen heeft nu nog wat weg van een te lange zomervakantie. Helemaal overzien wat er gaat komt kan hij nog niet. “Geen ritme meer hebben schijnt nogal een uitdaging te zijn!”

Dwarsverbanden zien

John Stuiver is vaste bezoeker van de Esri GIS Tech in april en de Esri GIS Conferentie in september. Hij maakte ze – op eentje na – allemaal mee. In april 2018 kreeg hij op het jaarlijkse technische evenement van Esri alom waardering vanuit de GIS-community door de verrassende uitreiking van de GIS Pro Award. Menigeen die werkt met GIS heeft les gekregen van deze trouwe docent.

In het magazine In Perspectief, voorloper van het Esri Magazine, deelde John Stuiver ruim 10 jaar geleden zijn ervaring rondom ‘Een leven lang leren’. “Ieder mens doorloopt een aantal fasen, waarin steeds andere kenmerken of leerervaringen centraal staan”, zei hij toen. “En dat is nog steeds zo”, vertelt hij bij de start van zijn pensioen. “Het wordt anders. Ik stond midden in het werkveld en ik ga op de zijlijn staan, daar hoor ik automatisch wat minder. Wel heb ik meer tijd om – met mijn opgebouwde ervaring – de dwarsverbanden van ontwikkelingen te zien.”

Ontwikkelingen volgen

Het dagelijks leven wordt nu anders, maar bepaalde onderwerpen maken hem erg nieuwsgierig. John Stuiver vertelt al snel honderduit over een nieuwe hoogleraar die zich bezig houdt met machine learning en artifical intelligence. Ook zijn stokpaardje ontbreekt niet in dit gesprek: “Je moet borgen hoe je iets gedaan hebt. Bij automatiseren is het extra belangrijk om je verantwoording te blijven vastleggen. Dat beantwoordt ook de vraag uit de maatschappij om betrouwbaar te zijn, een reactie op fake news. Met een verantwoording kun je hoge betrouwbaarheid aantonen en borgen.” We praten verder over meta-data, de verwerking van data en het Jupyter notebook-concept (logboek van software en werkprocessen). “Ook managementprocessen en karteringsprocessen kun je daarmee geautomatiseerd borgen. Heel interessant!”

De ontwikkeling die hem het meest fascineert is blockchain. “Hierbij gaat het mij niet om het borgen van de transactie. Maar over de knooppunten: dat waar software en data elkaar kruisen. Als een van de knooppunten eruit gehaald wordt, wat betekent dat voor de blockchain? De blockchain-gedachte zorgt dat transacties een kwaliteitsstempel krijgen en het is transparant. Dit geeft een veilig gevoel. Dit is hoe het Kadaster garant kan staan voor hun data. Feit is in elk geval dat verantwoording steeds belangrijker is. Of dat de technologische mogelijkheid tot het verantwoorden van ‘het ware’ de driver is, of dat het is om fake news te ontkrachten.”

Associëren

John Stuiver is er zeker van dat ouderen minder tijd nódig hebben om iets eigen te maken. “In het proces van ouder worden is al zoveel geleerd, dat door de associatieve kracht van de mens minder tijd nodig is. Fascinerend, maar zo werkt het. Hoe ouder mensen worden, hoe meer associaties er gemaakt kunnen worden.”

In Perspectief, 2009

"Het gaat me meer moeite kosten om bij te blijven”, zo verwacht John Stuiver. “Als je jong bent zijn je hersenen misschien soepeler, maar als je niet open staat voor iets nieuws wordt het pas vervelend om iets te duiden. Associëren is voor mij een state of mind, niet het toepassen van een kunstje. Je kunt het in elk vak toepassen. Ook bij een bevriende timmerman zie ik het terug: hij houdt de kennis bij en staat open voor nieuwe oplossingen. Hij ziet dwarsverbanden en bij nieuwe kennis en werkwijzen bedenkt hij proeven om te controleren of de innovatie klopt. Ik ben altijd nieuwsgierig hoe anderen iets toepassen en in context brengen. Mijn houding is: vertrouw niet altijd op de gewone oplossing en vraag je af: wat is de nieuwe oplossing?”

Van niche naar experts, en naar consument

John Stuiver beschouwt de sector als dynamisch van karakter. “De afgelopen tien, vijftien jaar belandde de sector in een razendsnelle stroomversnelling. Ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Het meeste leer je in die situatie.” Hij legt uit dat die stroomversnelling mede aangezwengeld wordt door een nieuw ‘tijdperk’, waarin GIS steeds vaker in de hoofdrol optreedt. “Er is meer behoefte aan de tastbaarheid en transparantie van allerlei informatie die organisaties gebruiken en ook met elkaar willen delen.” De groei van het vakgebied is daar een zichtbaar teken van.

In Perspectief, 2009

“De ontwikkelingen blijven elkaar opvolgen. Er is nu wel een andere soort ontwikkeling dan 10 jaar geleden. De ontwikkelingen van toen die hout hebben gesneden zijn gebleven. Ze zijn van een niche-product tot een product geworden voor experts, voor inhoudelijke gebruikers en ver daarbuiten. Nieuwe ontwikkelingen verspreiden zich over een groter publiek. Dat herken ik ook aan de groei van bezoekersaantallen van bijvoorbeeld jullie evenementen.” Open data is een grote katalysator geweest, stelt John Stuiver. “En dan is de vraag: kun je het naar een expert-omgeving en naar de consument brengen? We zijn er in geslaagd om GIS vanuit de niche naar de expertomgeving te brengen. De niche zelf is ook groter geworden. Er is GIS in 3D en in tijd, 4D dus.”

"Nieuwe ontwikkelingen zijn van een niche-product tot een product geworden voor experts, voor inhoudelijke gebruikers en ver daarbuiten."

John Stuiver

Oud-docent

Standaarden

Volgens Stuiver is bijvoorbeeld het uitwisselen van informatie ‘meer dan een theoretisch vraagstuk’. “We staan op het punt een 3D en straks een 4D-overheid te realiseren. Enorme technische vooruitgangen. In werkelijkheid gaat het niet zozeer om techniek, maar het koppelen van een keten van activiteiten en de personen daarachter.”

In Perspectief, 2009

“Dit is werkelijkheid geworden”, concludeert John Stuiver. Standaarden hebben hierin een belangrijke rol gespeeld. “Voorop staat steeds de kennis: wat willen we weten? De techniek komt daarna: kunnen we het opslaan? Nu zijn er nieuwe technologische vraagstukken: hoe gaan we om met de grote hoeveelheid data? Wat doen we ermee? Wat is de impact van realtime sensorinformatie die we direct kunnen analyseren.”

Naïef

Naast deze twee ontwikkelingen vindt verschuiving plaats in de beoordeling van datakwaliteit. Door de opkomst van online services is de houding van de user in een demander veranderd. De gebruiker vraagt om en bepaalt de kwaliteit van een dienst. Degene die het aanbiedt moet de gebruiker steeds meer meenemen in zijn ontwikkeling. Een sterker samenspel is dus nodig tussen gebruiker en aanbieder.

Esri Magazine, 2011

“Er zijn heel veel mogelijkheden om data te krijgen. Op dit moment is de gebruiker nog een beetje naïef tegenover de kwaliteit: er wordt veel onvolledigheid geaccepteerd en er wordt veel voor waar aangenomen. Ik verwacht dat mensen kritischer worden. Neem nu het navigatiesysteem. Hoe vaak stuurt hij je een kant op waarbij je weet dat het sneller kan. Om een informatiedienst relevant te houden moet de data steeds beter worden.”

‘Investeren in vrijheid’

“Het grootste kapitaal van ons land zijn de mensen”, besluit de oud-docent. “Het gaat niet om de systemen, maar om de mensen achter de systemen. Technologie helpt ons om maatschappelijke problemen op te lossen, om informatie te delen op allerlei niveaus.” Tegelijkertijd, vraagt het om deskundige mensen, op alle niveaus, waarmee je het kunt delen. Investeren in mensen is daarom een groot goed, verzekert John Stuiver. “We hebben maar 18 miljoen mensen in Nederland en moeten daarmee concurreren met de rest van de wereld. We kunnen geen mensen verspillen! Dat klinkt economisch, maar het gaat mij om de maatschappij. Vrij kunnen rondgaan kan alleen wanneer iedereen mee profiteert dankzij een economisch gezonde samenleving. Investeren in mensen is geen economische lastenpost maar een investeren in de vrijheid. Een leven lang leren is nodig om dat voor elkaar te krijgen. Dat geldt voor iedereen.”

Meer informatie

Neem contact met ons op over dit artikel

Harmen van Doorn

Tom Nauta Fotografie

Deel dit artikel: