Een wereldwijde pandemie en scholen die zelfs moesten sluiten. Het was een scenario waar niemand op voorbereid was. Het roer moest volledig om voor leerlingen én docenten. Stil zitten was er niet bij, want hoe zorg je voor online lessen met hetzelfde kwaliteitsniveau? De leerlingen moesten immers gewoon eindexamen doen en proberen te slagen. De opdracht aan de docent was dan ook geen eenvoudige: ‘Zorg dat de lessen meebewegen met de grille van de pandemie’. Maartje Bake, docent Aardrijkskunde op het Cambium College in Zaltbommel deelt haar ervaring en een aantal handige tips om lesgeven tijdens de pandemie door te komen.

“We moeten nu andere manieren zien te vinden om het één-op-één-contact met de leerling te krijgen.”

Maartje Bake

docent Aardrijkskunde, Cambium College in Zaltbommel

Uitdaging

Toen de pandemie begon hebben de leerlingen een hele tijd geen fysiek onderwijs gehad. Ze mochten niet naar school komen en moesten de lessen online volgen. De invloed die het online lesgeven zou hebben op de leerlingen moest nog blijken. “Toen de leerlingen weer fysiek onderwijs kregen merkten we als docenten al gauw dat de snelheid van het leren achteruit was gegaan. Het kostte leerlingen veel moeite om het ritme weer te vinden. Ook niet heel gek, want de leerlingen hadden het contact onderling gemist en de begeleiding van de docenten was ook stukken minder tijdens het online onderwijs”, aldus Bake.

Online lesgeven

Bake gaat verder: “Het online lesgeven maakt het ook niet makkelijker. Wij mogen niet verplichten dat de leerlingen hun camera’s aanzetten in verband met hun privacy. Hierdoor is het lastig te zien of de leerling mee doet en de stof ook begrijpt. Ook voor jezelf is lesgeven tegenover 27 zwarte schermen erg lastig. Blijf maar eens inspirerend overkomen.”

Fysiek lesgeven

Toen fysiek lesgeven weer mocht was het opstarten van de lessen een uitdaging. De kennisoverdracht bij de leerlingen ging in de eerste periode moeizaam, maar het allermoeilijkste was voor Bake wel het gemis van het persoonlijke contact met de leerlingen. Door de klas heen lopen was er niet meer bij vanwege het waarborgen van de 1,5 meter. “Normaal gesproken kon je even naar het bureau lopen en een praatje maken. Dat kan nu niet meer. We moeten nu andere manieren zien te vinden om het één-op-één-contact met de leerling te krijgen. Je wilt er immers voor iedere leerling in de klas zijn”, ligt Bake toe.

Oplossingen

Eén ding staat buiten kijf, leerlingen moeten nog steeds klaargestoomd worden voor het eindexamen. De leerling bij de les houden is dan ook erg belangrijk. Bake maakt hiervoor gebruik van twee technieken, persoonlijke aandacht en interactieve lessen.

De docente vertelt: “Tijdens de fysieke lessen ben ik altijd in de weer. Ik laat dingen zien op de kaart of haal iets uit de kast. Hierdoor blijven de leerlingen bij de les. Daarnaast probeer ik leerlingen bij de deur al aan te spreken, zodat er toch nog enige vorm van één-op-één-contact is. Voor de online lessen maakt ze gebruik van verschillende opdrachten. Zo worden er filmpjes of interactieve kaarten getoond of quizvragen gesteld. Door het tussendoor stellen van vragen worden de leerlingen geprikkeld en gemotiveerd en tevens is de participatie van de leerlingen goed te monitoren. “Niets is saaier dan alsmaar naar de docent te luisteren, dus de afwisseling wordt altijd goed ontvangen. En op basis van de participatie kan ik de leerling bijsturen. Er hangen geen consequenties aan. Het is namelijk de verantwoordelijkheid van de leerling zelf om de stof tot zich te nemen, maar zo kan ik toch nog een beetje extra ondersteunen en blijft het persoonlijke contact”, aldus Bake.

Tips voor interactieve (online) lessen

Verder geeft de docente nog een aantal handige tips voor een interactieve (aardrijkskunde)les.

  • Houd iedereen bij de les. “Om te zorgen dat iedereen bij de les blijft breek ik mijn lessen op. Ik praat maximaal een kwartier en gedurende les gebruik ik quizvragen om de klas bij de les te houden. De rest van de tijd werken ze aan opdrachten en is er ruimte voor vragen”.
  • Laat iets zien. “Ik heb eens in een les een Mars en een Snicker tegen elkaar geduwd en doormidden gesneden om zo aardlagen te laten zien (platentektoniek). Hier hebben de leerlingen het nog steeds over.”
  • Veldonderzoek vanuit huis. “Een andere manier om de leerlingen te activeren is met een interactieve kaart, via ArcGIS voor op School. Afhankelijk van het niveau van de klas kunnen de leerlingen buiten informatie gaan verzamelen en dat later analyseren. Een win-winsituatie, de leerlingen zijn buiten geweest en tevens bezig met Geo-ICT.”

Interactieve Geo-ICT lessen op ieder niveau

“ArcGIS voor op School heeft voor verschillende niveaus handvatten om te starten met Geo-ICT”, aldus Esri’s GIS-onderwijscoordinator, Tom Kuijpers. Wil je hiermee starten dan is het goed om jezelf de volgende vraag te stellen: ‘Wat mag ik verwachten van de klas?’ aldus Bake. “De situatie is ook voor hen nieuw en niet altijd even eenvoudig. Het introduceren van nieuwe zaken is daarom ook niet altijd op zijn plaats. Ook kan je niet direct verwachten dat leerlingen wel een kaart kunnen maken, ondanks dat het stappenplan nog zo uitgebreid is uitgewerkt.” Bake gaat verder: “Heeft de klas bijvoorbeeld nog niet eerder met ArcGIS voor op School gewerkt? Laat hen dan niet meteen een kaart of een StoryMap maken. Op de website staat veel kant-en-klaar lesmateriaal. Laat leerlingen één van die lessen volgen. Over het algemeen vinden leerlingen het leuk, want ze hoeven geen boeken open te doen en ook niet te luisteren naar een docent. Als docent is het mogelijk nog wat vragen te maken over de kant-en-klare les waarmee er (formatief) getoetst kan worden of de leerlingen daadwerkelijk wat hebben gedaan.” “Een andere laagdrempelige opdracht is bijvoorbeeld de leerlingen foto’s laten maken van de woonwijk en wat vragen laten beantwoorden via een formulier (in ArcGIS Survey123*). Dit zorgt er meteen voor dat ze ook naar buiten gaan, een frisse neus halen en tegelijkertijd bezig zijn met leren.” Heeft de klas al vaker met ArcGIS voor op School gewerkt dan stelt Bake voor om een kaart met de klas te maken of een StoryMap. Ook hiervoor kunt u op de website terecht. Bent u als docent ook bekwaam met ArcGIS voor op School dan is het ook mogelijk om zelf lessen te maken over onderwerpen die u de klas graag wilt meegeven.

Tom Kuijpers vult aan: "Het afgelopen jaar hebben wij veel scholen geholpen met het gebruik van ArcGIS voor op School. Het is goed om te horen dat het docenten de middelen biedt om in deze lastige periode interactieve lessen te bieden voor leerlingen. Wij helpen graag het komende jaar nog veel meer scholen en ik wil dan ook een oproep doen. Bent u docent of kent u iemand in het onderwijs? Vertel over de mogelijkheden van ArcGIS voor op School, wij helpen graag."

*Survey123 is onderdeel van ArcGIS voor op School. Met Survey123 kunnen leerlingen vragen maken of invullen. De resultaten van de vragen zijn later te integreren op de kaart.

ArcGIS voor op School

Interesse in ArcGIS voor op School of in de mogelijkheden die het uw school kan bieden? Via de website kunt u een vrijblijvend consultuur inplannen met onze GIS-onderwijscoördinator.

Deel dit artikel: