Waterbedrijf Pidpa levert drinkwater aan meer dan 1,2 miljoen mensen in 64 gemeenten van de provincie Antwerpen. Daarnaast is Pidpa verantwoordelijk voor het rioolbeheer in 40 gemeenten. Het beheren van geografische informatie over de leidingnetassets, wordt al zo’n twintig jaar gedaan met behulp van GIS. Onlangs maakte het bedrijf de keuze om de overstap te maken naar ArcGIS Pro en het ArcGIS Utility Network. Vanaf maart 2021 voert Pidpa de registratie en het geografisch assetmanagement van het drinkwaternet uit met ArcGIS Utility Network.

“In september 2019 zijn we gestart met een Proof of Concept, in samenwerking met Esri Nederland en consultants van partner Tensing,” vertelt Bart Reynaert, manager Geo-ICT & asset applicaties bij Pidpa. “Een nieuwe stap vooruit voor onze GIS-omgeving was noodzakelijk. We waren al een aantal jaar blijven steken op ArcMap 10.2, en dat was inmiddels verouderd. We stonden voor de keuze om ArcMap te updaten of over te stappen naar ArcGIS Pro en het Utility Network. Het Utility Network had onze voorkeur, omdat dit toekomstbestendiger is. Het geeft ons de mogelijkheid om een aantal van onze werkprocessen te verbeteren en het vervangt een aantal maatwerkoplossingen die we hadden draaien. Maar het Utility Network is een nieuw product, dus nog erg onbekend. Daarom besloten we om een Proof of Concept te doen, zodat wij konden onderzoeken of het Utility Network zou voldoen aan alles wat we nodig hebben. Hierin was het belangrijk dat ons nieuwe systeem enerzijds zou kunnen wat we al deden, en anderzijds dat we gebruik kunnen gaan maken van de nieuwe mogelijkheden die de intelligentie van het netwerk biedt.”

Wat is het Utility Network?

De ArcGIS Utility Network-extensie is ontwikkeld voor nuts- en telecombedrijven. Het biedt locatiegebaseerd data- en assetbeheer, plus netwerkmodellering, -bewerking en –analyse in een moderne architectuur. Met het Utility Network zijn volledige utility-netwerken tot in detail te modelleren in ArcGIS. De responsieve bewerkings- en analyse-omgeving maakt het mogelijk om een netwerk te begrijpen, te onderhouden en uit te breiden. In het Utility Network is het eenvoudig om actuele informatie uit te wisselen met kantoormedewerkers, buitendienstmedewerkers en aannemers. Daarbij is het mogelijk waarheidsgetrouwe visualisaties te creëren van wat er in het verzorgingsgebied gebeurt. Hierdoor kan er onder andere sneller en adequater gehandeld worden bij storingen en slimmer en efficiënter onderhoud gepleegd worden aan het netwerk.

Alle assets worden beheerd in het Utility Network

In het PoC werd klein begonnen. Als eerste stap werden er enkele leidingen, afsluiters en brandkranen in het netwerk gezet, waarna dit geleidelijk werd uitgebreid. Reynaert: “Het PoC was geen eenvoudig traject. Het kostte ons best veel tijd om alles implementeerbaar te krijgen en we liepen hier en daar tegen technische problemen aan. Het was een leertraject voor ons allemaal.” Gedurende de eerste fase moesten enkele keuzes gemaakt worden. “Eén van de dingen waar wij achter kwamen, was dat het combineren van een cloud-oplossing met een deel van de data en toepassingen on premise voor Pidpa niet goed werkte. Deze constructie hebben we herzien, en uiteindelijk besloten we om het Utility Network op dit moment on premise te hosten. Dat wil niet zeggen dat we nooit naar de cloud zullen gaan. De kans bestaat dat als ook andere systemen naar de cloud evolueren, we de stap alsnog zetten. We blijven afwegen welke oplossing het beste past,” aldus Reynaert.

Implementatie- en opleidingstraject

Nadat het datamodel en een reeks use cases met enkele geo-ict’ers was uitgewerkt, startte het implementatietraject, waarin een team van 10 key users bij het project werden betrokken. In deze fase werd ArcGIS Pro ingericht met de nodige templates, werden conversie-acties uitgevoerd, documentatie uitgewerkt en het Utility Network-model verfijnd en getoetst aan de functionele noden. Aan het einde van deze fase werd een uitgebreid opleidingsplan uitgevoerd. Er zijn zo’n veertig editors die dagelijks te maken zouden krijgen met het Utility Network. Deze moesten worden opgeleid in de ArcGIS Pro- en Utility Network-omgeving. Pidpa begeleidde de editors intensief door een combinatie van opleidingsmateriaal van Esri en persoonlijke ondersteuning van GIS-experts van Pidpa zelf. Reynaert: “Verandering is altijd moeilijk. De editors moesten veel nieuwe dingen leren. Vanaf het begin hebben we het opleidingstraject zo concreet mogelijk gemaakt voor onze medewerkers. Ze hebben enkele weken oefensessies kunnen doen met concrete cases om ArcGIS Pro onder de knie te krijgen. Zo zouden de dagelijkse werkzaamheden al in de vingers zitten op het moment dat we zouden starten met het Utility Network. De persoonlijk ondersteuning die we vanuit het GIS-team boden was daarbij van grote waarde. De drempel om een vraag te stellen aan iemand die je kent is toch minder hoog.”

Links: screenshot van het Utility Network. Rechts: in het veld werken met de nieuwe technologie.

Livegang

In maart 2021 is in een weekend de migratie naar het Utility Network uitgevoerd. De maandag daarna was het Utility Network live. Dankzij de grondige technische voorbereiding verliep de migratie vlot en zonder grote problemen. Wel zijn er volgens Reynaert nog enkele uitdagingen aan het licht gekomen. “Het is logisch dat sommige zaken pas zichtbaar worden wanneer je in de praktijk met een nieuw systeem aan de slag gaat. Wij wilden bijvoorbeeld niet dat iedereen zomaar wijzigingen kan doorvoeren in de basisdata. We zijn met vierhonderd interne gebruikers afhankelijk van deze data, en ook externe organisaties hebben hier toegang toe. Dan is het belangrijk dat de datakwaliteit gewaarborgd wordt. Wij wilden graag dat er een supervisor wijzigingen in de data kan controleren voordat deze doorgevoerd worden. Een functie die niet standaard aanwezig was. Uiteindelijk is hier een tool voor ontworpen. Dit was geen probleem, want dankzij het Utility Network konden we onze andere custom tools juist uitfaseren.”

Meerwaarde benutten

Volgens Reynaert heeft niet alleen de nieuwe technologie, maar ook ‘de Enterprise Agreement’ bijgedragen aan een goede transitie. “De Enterprise Agreement is een contractmodel met veel flexibiliteit. Hierdoor kunnen we bijvoorbeeld per direct nieuwe licenties in gebruik nemen wanneer we deze nodig hebben.” Inmiddels is Pidpa erin geslaagd om alles wat ze al deden succesvol te doen in het nieuwe systeem. Nu is het zaak om de meerwaarde van het Utility Network te gaan benutten. Reynaert: “Het Utility Network biedt nog enorm veel potentieel. We kunnen het slimme netwerk nu ook gaan gebruiken in dashboards, webmaps en allerlei specifieke apps die Esri beschikbaar stelt. Zodat we bijvoorbeeld direct live via een app inzicht kunnen geven of een brandkraan wel of niet werkt en hier snel naar kunnen handelen. Maar ook kunnen we inzien welke mensen er worden beïnvloed door een bepaalde storing en onderhoud en hier direct naar handelen en duidelijk communiceren. Op dat vlak willen we de intelligentie van het systeem gaan inzetten."

"In een traject van nu tot over drie jaar gaan we een groot aantal optimalisaties doorvoeren. Allemaal met de gebruiksvriendelijkheid in de praktijk in het achterhoofd. Want de mensen die in het veld leidingen graven zijn geen IT’ers of GIS’ers. Voor hen moeten we zorgen dat de applicatie altijd werkt en biedt wat zij nodig hebben. Het is soms een valkuil dat er zoveel technologie beschikbaar is. Uiteindelijk moeten gebruikers er wel mee overweg kunnen om te zorgen dat het in de praktijk ook zinvol ingezet kan worden. Ik heb er vertrouwen in dat we met het Utility Network onze processen daadwerkelijk verbeteren en we meerwaarde kunnen genereren,” besluit Reynaert.

Risicokaart riolering in ArcGIS Pro

Pidpa wint Enterprise GIS Award

Afgelopen september werd tijdens de Esri GIS Conferentie 2021 de Enterprise GIS Award uitgereikt aan Pidpa. De award is een erkenning voor de innovatieve inzet van geografische informatie in de kernprocessen van de organisatie. Pidpa dankt de award aan hun jarenlange gebruik van ArcGIS voor het beheer en onderhoud van assets, en in het bijzonder aan de vooruitstrevende rol in de overstap naar ArcGIS Pro en het Utility Network. Ed van Ingen (directeur Esri Nederland): “Pidpa is met de overstap naar het Utility Network een van de voorlopers in Europa. Dat was voor ons een belangrijke reden om de Enterprise GIS Award 2021 toe te kennen aan Pidpa. Bovendien worden de mogelijkheden van GIS binnen Pidpa ontzettend breed gezien en benut.”

Meer informatie

Meer weten over ArcGIS Utilty Network? Neem contact op met contact@esri.nl.

Willemijn Ruissen

Koen Broos

Deel dit artikel: