Dick Hoek

Projectleider, Provincie Overijssel

“Er was een enorme drive om het project tot een succes te maken”

Door een te hoge stikstofbelasting staat de natuur in Nederland onder druk en het verminderen van de uitstoot raakt verschillende sectoren. Ook in Overijssel. Vertegenwoordigers van ondernemers, natuurbeheerders, de agrarische sector, waterschappen en overheden werken in de Gebiedsgerichte Aanpak Stikstof Overijssel samen aan een aanpak van het stikstofprobleem voor Overijssel. Om de opgaven in de zes gebieden van de provincie scherp te krijgen en het goede gesprek te voeren op basis van de feiten, gebruikt Overijssel ArcGIS Hub als online platform. In deze kennishub ’Gebiedsdata stikstof Overijssel' staan voor Overijssel de belangrijkste wetenschappelijke feiten over stikstof, natuur, agrarische en andere ruimtelijke thema’s bij elkaar. Een actuele (en levende) feitenbasis voor samenwerken aan het verminderen van de stikstofuitstoot, het versterken van de natuur en het mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen.

Vlnr: Stéphane Pulles (Royal HaskoningDHV), Coen Schilderman (TAUW), Melle Jan Ykema (Arcadis), Michiel Nusselder( Provincie Overijssel) en Dick Hoek (Provincie Overijssel)

Gelijkwaardige samenwerking

De online ‘Gebiedsdata stikstof Overijssel’ is tot stand gekomen via een unieke samenwerking tussen vier partijen: de Provincie Overijssel en de ingenieursbureaus TAUW, Royal HaskoningDHV en Arcadis. Dick Hoek (projectleider) en Michiel Nusselder (GIS-specialist) waren vanuit de provincie betrokken bij het project. Hoek: “We hadden slechts twaalf weken de tijd om dit project tot stand te brengen. Daarom hebben we drie bureaus gevraagd om mee te werken.” In tegenstelling tot andere projecten, had niet één partij de leiding over het project, maar werkten alle partijen op gelijkwaardig niveau met elkaar samen. “Het was een spannend traject,” vertelt Hoek. “Maar we merkten al snel dat er een enorme drive was om het project tot een succes te maken. Al snel boog het gevoel van concurrenten om naar concullega’s en werd er nauw samengewerkt.” Direct aan het begin van het project werd er met alle partijen een ‘bouwteam’ opgericht. Deze groep had iedere week een uur bouwersoverleg met elkaar. Virtueel, want het project viel midden in de coronaperiode. Hoek: “Dat bleek een gouden greep. Er werd onderling kennis uitgewisseld en iedereen wist waar de anderen mee bezig waren. Dat we in coronatijd zo efficiënt met elkaar samenwerkten, zonder elkaar in levenden lijve ontmoet te hebben, vind ik heel bijzonder.”

Coen Schilderman

Senior adviseur, TAUW

“Het voordeel van samenwerken in een online platform is dat je parallel en gelijktijdig kunt werken”

Sneller schakelen door datagedreven werken

Coen Schilderman (senior adviseur) zat namens TAUW in het bouwteam. Schilderman legt uit hoe het project onderverdeeld was onder de bureaus. “In eerste instantie was het de bedoeling dat ieder bureau twee geografische gebieden voor zijn rekening zou nemen. Maar al gauw kwamen we tot de conclusie dat dit niet handig was. De thema’s bleken in de meeste gevallen grensoverschrijdend. Toen hebben we een verdeling gemaakt op inhoud.” Na die constatering werd Royal HaskoningDHV verantwoordelijk voor stikstof, Arcadis voor natuur en veenweide en TAUW voor landbouw en overige thema’s (waaronder water, woningbouw en bedrijventerreinen). “Het voordeel van samenwerken in een online platform is dat je parallel en gelijktijdig kunt werken. We konden met twee personen van TAUW en twee van Arcadis simultaan werken in dezelfde omgeving zonder elkaar in de weg te zitten. Dat scheelde veel tijd en heen en weer mailen,” aldus Schilderman. Hoek vult aan: “Wat het proces ook zeker heeft geholpen was het feit dat de Provincie Overijssel al voor een groot deel datagedreven werkte. Al meer dan tien jaar staan alle datasets van de provincie op een centrale plek: actueel, beschreven en digitaal ontsloten via het Geoportaal. Dus we hadden goede datasets om mee te werken en we konden de data snel aan elkaar koppelen.” Schilderman: “Een van de uitdagingen van dit project zat hem in de consistentie van de kaarten. Ieder bureau werkte aan kaarten binnen haar eigen thema, die in de website bij elkaar zouden komen. Het was dus van belang dat ieder bureau dezelfde kleuren en stijlen gebruikte.” Uiteindelijk is er over de hele breedte van het project door Nusselder een uniformeringsslag gedaan om die consistentie te waarborgen. Nusselder: “Dat was veel werk, maar wel eenvoudig uit te voeren vanwege het werken in het online platform.”

Michiel Nusselder

GIS-specialist, Provincie Overijssel

Direct aan het begin van het project werd er met alle partijen een ‘bouwteam’ opgericht.

De leden van het bouwteam spraken elkaar tijdens het project alleen virtueel. Pas na afronding ontmoetten ze elkaar voor het eerst fysiek.

Grote hoeveelheid data inzichtelijk

Het resultaat is een openbare website met gebiedsdata die inzichtelijk is voor iedereen. Hoek: “De wens was om verschillende kaarten over elkaar heen te kunnen leggen. Zodat je een kaart met woningbouw over een kaart met water of agrarische data heen kan leggen. Uiteindelijk hebben we de belangrijkste kaarten in een gebiedsatlas gestopt waarin dat mogelijk is. Dat wordt door de gebruikers erg gewaardeerd en veel geraadpleegd.” Volgens Hoek zijn de reacties op de website positief. “Het helpt enorm dat die immense bak data nu zichtbaar is op de kaart. Wanneer we de website presenteren aan partners, natuurorganisaties of agrariërs, zijn mensen onder de indruk van wat er allemaal aan informatie in zit.” Schilderman vult aan: “Soms moeten partijen de drempel over geholpen worden om de website te gebruiken. Maar als ze eenmaal zien hoeveel informatie eruit te halen is, zien ze het als een verrijking.” Nu de website openbaar staat is het aan de gebieden in de provincie om de data te gebruiken. Zij kunnen nu zien waar de opgaves liggen en hier maatregelen op nemen. Hoek: “Naar aanleiding van de beschikbare data komen er weer nieuwe vragen voor dataonderzoeken binnen. Dat is uiteindelijk ook de functie van dit project. Er staat nu iets dat kennis verschaft, en dat roept weer nieuwe vragen op. De eerste stap is in ieder geval gezet. Het is nu aan de gebieden en betrokken partijen om zelf aan de slag te gaan met de data.”

Stéphane Pulles – Royal HaskoningDHV

“Vooraf leek dit project een recept voor hoofdpijn. Gelukkig viel het op alle fronten mee. Doordat iedereen er in alle openheid en met een luisterend oor in ging verliep de samenwerking alsof we één intern team waren. ArcGIS Hub biedt de mogelijkheid om losse dingen in elkaar te klikken. Om eigen content te kunnen bewerken en later alles in elkaar te schuiven werkte deze technologie erg goed. Nadat iedereen zijn eigen onderdeel heeft gemaakt, zet je alles bij elkaar en dan wordt het één geheel.” “In het bouwersoverleg kwamen vaak zaken naar boven die de één niet wist maar anderen wel. Hoe iets werkt in de software of hoe je een bepaalde widget net iets beter kunt configureren. Daarmee maakten we de website samen gebruiksvriendelijker. Het project heeft zeker bewezen dat het mogelijk is om met concurrerende bureaus samen te werken. Een mooi voorbeeld van samen naar een oplossing zoeken om onze klanten te helpen.” De website wordt sinds de lancering continu bijgewerkt, aangevuld en verbeterd zodat alle partijen te allen tijden zicht hebben op de actuele situatie rondom de stikstofthematiek.

Melle Jan Ykema – Arcadis

“We hebben wel vaker samenwerkingen met andere bureaus, maar dan is er meestal een hoofdaannemer en een onderaannemer. Dit was de eerste keer dat we op deze manier met vier partijen samenwerkten. Dankzij de bouwersoverleggen verliep de samenwerking goed. Wat erg hielp was dat alle data voor iedereen duidelijk bij elkaar stond. Elke keer als we iets hadden geüpdatet konden we dit met een belletje aan de anderen laten weten. Die wisten dan direct waar het stond.” “Ik ben erg blij met het eindresultaat. Ik heb inmiddels zelfs een aantal keer intern bij Arcadis over de mogelijkheden bij dit soort gebiedsprocessen gepresenteerd. Een centrale plek waar data inzichtelijk is draagt bij aan het draagvlak van dit soort grote thema’s. Een online platform met ArcGIS Hub is erg geschikt om data voor mensen inzichtelijk en begrijpelijk te maken en het werkt erg goed als samenwerkingstool. In plaats van dat mensen rapporten moeten rondsturen in de organisatie is er één centrale plek waar alles te vinden is en worden updates direct verwerkt.”

Meer informatie

Meer lezen over samenwerken met ArcGIS? Bekijk dan de video ‘Stadsdijken Zwolle, eenvoudige aanpak van een complexe opgave’.

Willemijn Ruissen

Petronellanitta

Deel dit artikel: