© European Space Agency/ATG medialab
Nooit meer een editie van
het Esri Magazine missen?
CONTACT
Tekst: Rob Hoekstra, Tekstschrijvers.nl. Beeld: Defensie.nl en Petra fotografie
De wereld is steeds opener in conflict. Veiligheid van landen is actueler en urgenter dan ooit. Samenwerking is daarbij essentieel. Dat werd onderstreept tijdens de NAVO-top op 24 en 25 juni 2025 in het World Forum in Den Haag. Nederland trad hier op als gastland. Om te zorgen dat de top veilig en gastvrij kon verlopen speelde de Joint Inter Agency Task Force North Sea (JIATF-NS) een cruciale rol bij het coördineren van de operatie op zee. Meerdere schepen, een kustwachtvliegtuig, helikopters en heel wat mensen en middelen werden daartoe ingezet. De rol van geodata was daarbij onontbeerlijk. Ondersteund door Situational Awareness op basis van ArcGIS droeg het JIATF-NS bij aan een effectieve inzet van de eenheden en het handhaven van de veiligheidszone die rondom de NAVO-top was ingesteld.
Veiligheidszone samen bewaken
afgekondigd, met uitzondering voor schepen voor de Rotterdamse haven en IJmuiden. Deze locaties zijn zo belangrijk voor onze economie dat die bereikbaar moesten blijven. Daarnaast mocht er onder strikte voorwaarden in het afgesloten gebied ook beroepsvaart varen", zegt een stafofficier van de Kustwacht.
De zeegrenzen in de Noordzee zijn vastgelegd in verdragen. "Vanuit de Kustwacht en Marine hebben we normaal gesproken al de taak om de Nederlandse maritieme en economische zones in de gaten te houden, waaronder de territoriale zee. Die ligt zo'n 12 zeemijl (ongeveer 22 kilometer) uit de kust. Bij de NAVO-top ging het vooral om het bewaken van de veiligheidszone die was vastgesteld voor de kust van Zuid-Holland, tussen Hoek van Holland en Noordwijk. Van 23 juni tot en met 25 juni was er in die zone een scheepvaartverbod
Tijdens de top was het JIATF-NS-hoofdkantoor in Den Helder hét zenuwcentrum. Van daaruit werd de veiligheidsoperatie op zee gecoördineerd. Binnen JIATF-NS werken de Kustwacht, Nationale Politie en de Koninklijke Marine nauw samen, maar wel binnen hun eigen bevoegdheden. Ook stonden ze in nauw en direct contact met de Staf Grootschalig Bijzonder Optreden (SGBO) van de Nationale Politie, het operatiecentrum van Defensie en met de verantwoordelijke ministeries en NCTV. Het militaire deel van de beveiligingsondersteuning vond plaats onder de noemer Orange Shield. "Met zo'n grote operatie, de grootste logistieke veiligheidsoperatie ooit in ons land, was het belangrijk om de handen ineen te slaan en waar nodig effectief gebruik te maken van geodata. We hebben veilige, geïntegreerde maritieme samenwerking op de Noordzee tot stand gebracht en civiele en militaire partners met elkaar verbonden. Tijdens de operatie, die alles bij elkaar drie dagen duurde, voerden alle betrokken partijen binnen het samenwerkingsverband samen controles uit.
De stafofficier vervolgt: "Met jaarlijks zo'n 225.000 scheepsbewegingen is het Nederlandse deel van de Noordzee een van de drukst bevaren gebieden ter wereld. Ook liggen er duizenden kilometers aan kabels, leidingen voor gas, elektriciteit en data. Daarnaast zijn er boorplatforms en windparken, waarbij de laatste belangrijk zijn voor de energietransitie en hun belang toeneemt. En daarmee ook de dreiging van sabotage. De wens van de samenwerkende partners was om met elkaar op één realtime-overzichtskaart te werken. Daarom hebben we ruim voorafgaand aan de NAVO-top Esri benaderd met de vraag om ons Noordzee-deel en desbetreffende veiligheidszone en actuele situatie samen te brengen op één kaart. Met daarop alle gegevens die voor ons van belang zijn met het oog op de veiligheid. Het is goed om te weten waar precies alle leidingen liggen, maar ook data, zoals dieptemetingen die de zeebodem in kaart brengen, en geografische namen zijn cruciaal voor de veiligheid. Hiermee kan navigatie ondersteund worden en kunnen gevaarlijke situaties worden voorkomen. Ook hebben we alle mogelijke risico's, variërend van de supply chain tot maritiem in beeld gebracht. Zeker met het oog op hybride dreigingen zijn data en samenwerking essentieel. Esri heeft ons op al deze terreinen goed geholpen met haar ArcGIS-technologie en kennis en kunde, en gezorgd dat het integrale en realtime overzicht van de situatie op zee er kwam. Door kaarten te delen en gegevensgestuurd te analyseren, kan er door de deelnemende en samenwerkende partijen realtime gereageerd worden op incidenten. Dat heet informatiegestuurd opereren, ofwel: het effectief en efficiënt vroegtijdig onderkennen van hybride dreiging op basis van nauwkeurige (geo)data en analyses, met hulp van AI, en daar passend op anticiperen om maatschappelijke ontwrichting te voorkomen."
Meer weten?
Wilt u meer weten over de mogelijkheden van GIS voor veiligheidsopgaven? Neem contact op.
De zeegrenzen in de Noordzee zijn vastgelegd in verdragen. "Vanuit de Kustwacht en marine hebben we normaal gesproken al de taak om de Nederlandse maritieme en economische zones in de gaten te houden, waaronder de territoriale zee. Die ligt zo'n 12 zeemijl (ongeveer 22 kilometer) uit de kust. Bij de NAVO-top ging het vooral om het bewaken van de veiligheidszone die was vastgesteld voor de kust van Zuid-Holland, tussen Hoek van Holland en Noordwijk. Van 23 juni tot en met 25 juni was er in die zone een scheepvaartverbod afgekondigd, met uitzondering voor schepen voor de Rotterdamse haven en IJmuiden. Deze locaties zijn zo belangrijk voor onze economie dat die bereikbaar moesten blijven. Daarnaast mocht er onder strikte voorwaarden in het afgesloten gebied ook beroepsvaart varen", zegt een stafofficier van de Kustwacht.
Tekst: Rob Hoekstra, Tekstschrijvers.nl. Beeld: Defensie.nl en Petra fotografie
Nooit meer een editie van
het Esri Magazine missen?
CONTACT
Meer weten?
Wilt u meer weten over de mogelijkheden van GIS voor veiligheidsopgaven? Neem contact op.
De stafofficier vervolgt: "Met jaarlijks zo'n 225.000 scheepsbewegingen is het Nederlandse deel van de Noordzee een van de drukst bevaren gebieden ter wereld. Ook liggen er duizenden kilometers aan kabels, leidingen voor gas, elektriciteit en data. Daarnaast zijn er boorplatforms en windparken, waarbij de laatste belangrijk zijn voor de energietransitie en hun belang toeneemt. En daarmee ook de dreiging van sabotage. De wens van de samenwerkende partners was om met elkaar op één realtime-overzichtskaart te werken. Daarom hebben we ruim voorafgaand aan de NAVO-top Esri benaderd met de vraag om ons Noordzee-deel en desbetreffende veiligheidszone en actuele situatie samen te brengen op één kaart. Met daarop alle gegevens die voor ons van belang zijn met het oog op de veiligheid. Het is goed om te weten waar precies alle leidingen liggen, maar ook data, zoals dieptemetingen die de zeebodem in kaart brengen, en geografische namen zijn cruciaal voor de veiligheid. Hiermee kan navigatie ondersteund worden en kunnen gevaarlijke situaties worden voorkomen. Ook hebben we alle mogelijke risico's, variërend van de supply chain tot maritiem in beeld gebracht. Zeker met het oog op hybride dreigingen zijn data en samenwerking essentieel. Esri heeft ons op al deze terreinen goed geholpen met haar ArcGIS-technologie en kennis en kunde, en gezorgd dat het integrale en realtime overzicht van de situatie op zee er kwam. Door kaarten te delen en gegevensgestuurd te analyseren, kan er door de deelnemende en samenwerkende partijen realtime gereageerd worden op incidenten. Dat heet informatiegestuurd opereren, ofwel: het effectief en efficiënt vroegtijdig onderkennen van hybride dreiging op basis van nauwkeurige (geo)data en analyses, met hulp van AI, en daar passend op anticiperen om maatschappelijke ontwrichting te voorkomen."
De wereld is steeds opener in conflict. Veiligheid van landen is actueler en urgenter dan ooit. Samenwerking is daarbij essentieel. Dat werd onderstreept tijdens de NAVO-top op 24 en 25 juni 2025 in het World Forum in Den Haag. Nederland trad hier op als gastland. Om te zorgen dat de top veilig en gastvrij kon verlopen speelde de Joint Inter Agency Task Force North Sea (JIATF-NS) een cruciale rol bij het coördineren van de operatie op zee. Meerdere schepen, een kustwachtvliegtuig, helikopters en heel wat mensen en middelen werden daartoe ingezet. De rol van geodata was daarbij onontbeerlijk. Ondersteund door Situational Awareness op basis van ArcGIS droeg het JIATF-NS bij aan een effectieve inzet van de eenheden en het handhaven van de veiligheidszone die rondom de NAVO-top was ingesteld.
Tijdens de top was het JIATF-NS-hoofdkantoor in Den Helder hét zenuwcentrum. Van daaruit werd de veiligheidsoperatie op zee gecoördineerd. Binnen JIATF-NS werken de Kustwacht, Nationale Politie en de Koninklijke Marine nauw samen, maar wel binnen hun eigen bevoegdheden. Ook stonden ze in nauw en direct contact met de Staf Grootschalig Bijzonder Optreden (SGBO) van de Nationale Politie, het operatiecentrum van Defensie en met de verantwoordelijke ministeries en NCTV. Het militaire deel van de beveiligingsondersteuning vond plaats onder de noemer Orange Shield. "Met zo'n grote operatie, de grootste logistieke veiligheidsoperatie ooit in ons land, was het belangrijk om de handen ineen te slaan en waar nodig effectief gebruik te maken van geodata. We hebben veilige, geïntegreerde maritieme samenwerking op de Noordzee tot stand gebracht en civiele en militaire partners met elkaar verbonden. Tijdens de operatie, die alles bij elkaar drie dagen duurde, voerden alle betrokken partijen binnen het samenwerkingsverband samen controles uit.