Route met openbaar vervoer vanaf Zwijndrecht naar Hoogvliet. De route start met lopen naar het NS-station in Zwijndrecht. Na de trein gaat de route verder met de bus en de metro. Vanaf het metrostation wordt gewandeld naar de eindbestemming

Transit Network Analysis Tools-toolbox

Naast de standaard Public Transit Tools-toolbox is vanuit ArcGIS Online of vanuit GitHub ook een additionele toolbox te downloaden met daarin een aantal extra analysetools voor OV-netwerkdata, de Transit Network Analysis Tools-toolbox.

De Prepare Time Lapse Polygons-tool is een handige tool om voor een tijdreeks verzorgingsgebieden te berekenen. Bijvoorbeeld voor iedere minuut tussen 8.00 en 9.00 uur. Met deze 60 polygonen kunt u vervolgens een tijdsanimatie maken zoals in bovenstaande animatie van Station Zwolle.

is, dan geeft de tabel calender_dates.txt expliciteit aan op welke dagen de dienstregeling geldt. De GTFS-data van de website gtfs.ovapi.nl heeft alleen een gevulde calender_dates.txt.

Dit is belangrijk om van te voren goed te onderzoeken.  De Network Analyst werkt dan alleen met de expliciet opgegeven datum. De opties ‘Not Using Time’ en ‘Day of Week’, bijvoorbeeld een willekeurige vrijdag, geven geen resultaat over het OV-netwerk terug. Maar wel als bijvoorbeeld 6 mei 2022 wordt



geselecteerd, mits deze datum in het bereik van de data in de tabel calender_dates.txt voorkomt. Door de calender_dates.txt zal donderdag 19 mei 2022 een ander resultaat geven dan donderdag 26 mei 2022, omdat het dan Hemelvaartsdag was.

Voor het resultaat van analyses in Network Analyst met OV-data is het van cruciaal belang om stil te staan bij het gebruik van datum en tijd. Het maakt bij OV-data groot verschil of de vertrektijd 9.00 uur of 9.01 is, wanneer een trein bijvoorbeeld om 9.00 vertrekt. Bij alle analysefuncties kan datum en tijd wel of niet worden opgegeven. GTFS-data kan twee tabellen bevatten om de dienstregeling weer te geven. De tabel calender,txt geeft aan per dag van de week aan of de dienstregeling wordt uitgevoerd en voor welke periode dit geldt. De tabel calender_dates.txt geeft de per dag de uitzonderingen aan ten opzichte van de tabel calender.txt. Als de tabel calender.txt leeg

Datum en tijdstip

Treinroute van Rotterdam naar Utrecht

Transit Network Analysis Tools-toolbox

Gebieden die binnen 500 meter van een halte liggen en de frequentie dat in deze gebieden een bus, metro, tram of trein vertrekt.

donderdag 26 mei 2022 8.00 uur Hemelvaart 

donderdag 19 mei 2022 8.00 uur

Een route van huis naar werk kan nu berekend worden via het openbaarvervoernetwerk. Het resultaat van de route begint met het wandelen naar een halte. Vanaf de halte wordt de route uitgevoerd met de bus, tram, metro of trein. Eventuele overstappen op een ander openbaarvervoermiddel zijn ook mogelijk op de route, gevolgd door het uitstappen bij de eindhalte en het lopen naar de eindbestemming. Het resultaat van de berekende route is de tijdsduur die de route in beslag neemt. Dit is afhankelijk van datum en tijdstip. Op een maandagmorgen om 8.00 uur zal dit een ander resultaat geven dan op zondagmorgen 8.00 uur.

Routes

Dit soort analyses helpen bijvoorbeeld bij het bepalen of een bepaalde woonlocatie gunstig gesitueerd is ten opzichte van een werklocatie. Maar ook bij het bepalen van een nieuwe locatie van een hogeschool. Welk bereik is er binnen 30 minuten vanaf een schoollocatie? Net als bij verkeer over de weg zijn bij het berekenen van verzorgingsgebieden met OV-data de dag van de week en het tijdstip van cruciaal belang voor de uitkomst. Maar waar met de auto het bereik buiten de spits groter is dan in de spits, is dit bij OV-data eigenlijk precies andersom. Tijdens de spits, bijvoorbeeld maandag om 8.00 uur, rijdt er meer openbaar vervoer dan op zondagochtend om 5:00 uur. Bij OV-data speelt het moment van vertrek een essentiële rol in het resultaat. Wanneer om 8:04 uur een trein vertrekt, dan ziet het verzorgingsgebied er anders uit dan wanneer de reis start om 8:05 uur. De trein is dan immers net vertrokken en er moet gewacht worden op de volgende trein. Een gebied waar maar één keer per uur in de spits een bus vertrekt naar het treinstation, is minder bereikbaar dan een halte waar vier keer per uur meerdere buslijnen stoppen.

De analyse toont welke locaties je kunt bereiken vanaf Utrecht Centraal binnen 45 minuten reizen. Rondom het station zien we een groot gebied. Dit wordt enerzijds gevormd door al het lokale OV, zoals bussen en trams. Vanaf een halte waar men kan uitstappen, blijft vaak nog een aantal minuten over om vanaf de halte te lopen, totdat de 45 minuten bereikt zijn. De verbindingen met plaatsen wat verder van Utrecht, zoals Amsterdam en Apeldoorn, zijn te verklaren doordat er treinen rijden tussen deze steden. Stel dat er 30 minuten nodig is om vanaf het startpunt naar een andere plaats te komen, dan zijn er nog 15 minuten over om in deze plaats verder met het openbaar vervoer te reizen of vanaf een halte te lopen. Hierdoor kunnen plaatsen die verder weg liggen maar dichtbij een treinstation liggen wel bereikt worden en kleinere plaatsen die dichterbij het beginpunt liggen, maar moeilijker met het openbaar vervoer te bereiken zijn niet.

In de animatie links is goed te zien hoe binnen een uur (7.00-8.00 uur op 5 mei 2022) de bereikbaarheid varieert vanaf station Zwolle.

Net als met stratendata in Network Analyst kan ook met OV-data verzorgingsgebieden worden berekend. Het resultaat hiervan ziet er in het algemeen anders uit dan met stratendata. Het resultaat bestaat vaak uit een groot polygoon vanaf het startpunt van de analyse en afhankelijk van de grootte van het tijdscomponent dat gebruikt wordt in de Service Area-tool, één of meerdere eilandgebieden. Deze gebieden worden veroorzaakt doordat een trein bijvoorbeeld kan stoppen bij een station. Indien er tijd over blijft kan vanaf dit station of gelopen worden of bijvoorbeeld de bus genomen worden.

Verzorgingsgebieden

Calculate Transit Service Frequency tool

Aantal vertrekken per halte. Zondag 1 mei 2022 vs.
donderdag 5 mei 2022 8:00 uur

Bereikbaarheid van NS-station Zwolle op woensdag 5 mei tussen 7.00 en 8.00 uur ’s ochtends.

Deze analyse laat zien wat binnen 45 minuten op een bepaald moment bereikt kan worden vanaf NS-station Utrecht. 

Uiteraard is de frequentie ook anders op een zondag dan op een doordeweekse dag. Het resultaat zien we hieronder.

Met de Calculate Transit Frequency-tool kan ook berekend worden, gebaseerd op bijvoorbeeld maximaal 500 meter lopen naar een halte, hoe frequent een gebied in een bepaald tijdsvak bezocht wordt. Ook hier is duidelijk te zien dat de buitengebieden een lagere frequentie hebben dan de stedelijke gebieden.

Frequentie per halte berekend over een dag. Tijdens de spits een hogere frequentie dan buiten de spits.

De Public Transit Tools-Toolbox heeft naast functies om GTFS-data om te zetten in een networkdatatset ook een analysefunctie: De Calculate Transit Service Frequency. Met deze tool wordt bepaald hoe vaak er bij een halte de mogelijkheid bestaat om in te stappen of uit te stappen. Op basis van datum en tijd en duur (bijvoorbeeld 60 minuten) wordt bepaald hoe vaak welke haltes bezocht worden door een bus of trein.

Hieronder een analyse van het aantal vertrekbewegingen per halte in Nederland. Hoe donkerder de kleur, hoe vaker er een bus of trein vertrekt vanaf een halte. Duidelijk herkenbaar zijn de grote steden met veel en frequent openbaar vervoer, maar ook sommige snelbuslijnen in verschillende delen van het land springen eruit.

Berekenen aantal vertrektijden per halte
Gebruik van OV-data
deel 2
ArcGIS Network Analyst:

Het resultaat van een routeberekening ziet er bij OV-data anders uit dan bij een routering over de weg. De OV-data routeert van halte naar halte en het resultaat toont hierdoor de kortste afstanden tussen deze haltes. Een route van Rotterdam naar Utrecht zal via de intercity een route vormen tussen de stations Rotterdam CS, Rotterdam Alexander, Gouda en Utrecht. Een routeberekening met OV-data is dus vooral interessant om te kijken hoe lang je er over doet en niet wat de afstand tussen begin- en eindpunt is.

In het vorige Esri Magazine heb ik laten zien hoe OV-data (in GTFS-formaat) geschikt gemaakt kan worden om te gebruiken in Network Analyst. In dit artikel laat ik een aantal analysemogelijkheden zien met deze data. Met OV-data in ArcGIS Network Analyst kunnen de standaard analysemogelijkheden, zoals routeberekeningen, verzorgingsgebieden en OD-matrices berekend worden.

Meer informatie

Meer weten over ArcGIS Network Analyst? Klik hier.

Esri Nederland

Ernst Eijkelenboom

Het resultaat van de Prepare Time Lapse Polygons-tool kan ook worden gebruikt voor een andere tool in de toolbox: de Create Percent Acces Polygons-tool. Met deze tool wordt inzichtelijk gemaakt welke gebieden gedurende een bepaalde tijdsperiode het best bereikbaar zijn. Dit wordt uitgedrukt in een percentage van 0-100%. Met dit resultaat wordt bepaald hoe bereikbaar een gebied is. Hoeveel mensen hebben toegang tot bepaalde faciliteiten?

De Calculate Travel Time Statistics-tool berekent voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld 5 mei 2022 tussen 8.00 en 9.00 uur, hoe lang de reis duurt. Het resultaat is een tabel met gegevens over de minimale, maximale en gemiddelde tijd voor de opgegeven route. Zo duurt de reis tussen Utrecht en Rotterdam minimaal 37 minuten en maximaal 51 minuten. De tool is ook beschikbaar om de berekeningen uit te voeren op basis van een OD-matrix. In de OD-matrix kunnen combinaties van meerdere begin- en eindpunten snel berekend worden.

Ik ben erg benieuwd of u door deze twee artikelen geïnspireerd bent geraakt en ik hoor graag welk type vraagstukken u zou willen oplossen met OV-netwerkdata in ArcGIS!

Het resultaat van de Prepare Time Lapse Polygons-tool kan ook worden gebruikt voor een andere tool in de toolbox: de Create Percent Acces Polygons-tool. Met deze tool wordt inzichtelijk gemaakt welke gebieden gedurende een bepaalde tijdsperiode het best bereikbaar zijn. Dit wordt uitgedrukt in een percentage van 0-100%. Met dit resultaat wordt bepaald hoe bereikbaar een gebied is. Hoeveel mensen hebben toegang tot bepaalde faciliteiten?

De Calculate Travel Time Statistics-tool berekent voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld 5 mei 2022 tussen 8.00 en 9.00 uur, hoe lang de reis duurt. Het resultaat is een tabel met gegevens over de minimale, maximale en gemiddelde tijd voor de opgegeven route. Zo duurt de reis tussen Utrecht en Rotterdam minimaal 37 minuten en maximaal 51 minuten. De tool is ook beschikbaar om de berekeningen uit te voeren op basis van een OD-matrix. In de OD-matrix kunnen combinaties van meerdere begin- en eindpunten snel berekend worden.

Ik ben erg benieuwd of u door deze twee artikelen geïnspireerd bent geraakt en ik hoor graag welk type vraagstukken u zou willen oplossen met OV-netwerkdata in ArcGIS!

Transit Network Analysis Tools-toolbox

Naast de standaard Public Transit Tools-toolbox is vanuit ArcGIS Online of vanuit GitHub ook een additionele toolbox te downloaden met daarin een aantal extra analysetools voor OV-netwerkdata, de Transit Network Analysis Tools-toolbox.

De Prepare Time Lapse Polygons-tool is een handige tool om voor een tijdreeks verzorgingsgebieden te berekenen. Bijvoorbeeld voor iedere minuut tussen 8.00 en 9.00 uur. Met deze 60 polygonen kunt u vervolgens een tijdsanimatie maken zoals in bovenstaande animatie van Station Zwolle.

Transit Network Analysis Tools-toolbox

Gebieden die binnen 500 meter van een halte liggen en de frequentie dat in deze gebieden een bus, metro, tram of trein vertrekt.

Aantal vertrekken per halte. Zondag 1 mei 2022 vs.
donderdag 5 mei 2022 8:00 uur

Uiteraard is de frequentie ook anders op een zondag dan op een doordeweekse dag. Het resultaat zien we hieronder.

Met de Calculate Transit Frequency-tool kan ook berekend worden, gebaseerd op bijvoorbeeld maximaal 500 meter lopen naar een halte, hoe frequent een gebied in een bepaald tijdsvak bezocht wordt. Ook hier is duidelijk te zien dat de buitengebieden een lagere frequentie hebben dan de stedelijke gebieden.

Frequentie per halte berekend over een dag. Tijdens de spits een hogere frequentie dan buiten de spits.

Calculate Transit Service Frequency tool

Dit soort analyses helpen bijvoorbeeld bij het bepalen of een bepaalde woonlocatie gunstig gesitueerd is ten opzichte van een werklocatie. Maar ook bij het bepalen van een nieuwe locatie van een hogeschool. Welk bereik is er binnen 30 minuten vanaf een schoollocatie? Net als bij verkeer over de weg zijn bij het berekenen van verzorgingsgebieden met OV-data de dag van de week en het tijdstip van cruciaal belang voor de uitkomst. Maar waar met de auto het bereik buiten de spits groter is dan in de spits, is dit bij OV-data eigenlijk precies andersom. Tijdens de spits, bijvoorbeeld maandag om 8.00 uur, rijdt er meer openbaar vervoer dan op zondagochtend om 5:00 uur. Bij OV-data speelt het moment van vertrek een essentiële rol in het resultaat. Wanneer om 8:04 uur een trein vertrekt, dan ziet het verzorgingsgebied er anders uit dan wanneer de reis start om 8:05 uur. De trein is dan immers net vertrokken en er moet gewacht worden op de volgende trein. Een gebied waar maar één keer per uur in de spits een bus vertrekt naar het treinstation, is minder bereikbaar dan een halte waar vier keer per uur meerdere buslijnen stoppen.

Bereikbaarheid van NS-station Zwolle op woensdag 5 mei tussen 7.00 en 8.00 uur ’s ochtends.

De analyse toont welke locaties je kunt bereiken vanaf Utrecht Centraal binnen 45 minuten reizen. Rondom het station zien we een groot gebied. Dit wordt enerzijds gevormd door al het lokale OV, zoals bussen en trams. Vanaf een halte waar men kan uitstappen, blijft vaak nog een aantal minuten over om vanaf de halte te lopen, totdat de 45 minuten bereikt zijn. De verbindingen met plaatsen wat verder van Utrecht, zoals Amsterdam en Apeldoorn, zijn te verklaren doordat er treinen rijden tussen deze steden. Stel dat er 30 minuten nodig is om vanaf het startpunt naar een andere plaats te komen, dan zijn er nog 15 minuten over om in deze plaats verder met het openbaar vervoer te reizen of vanaf een halte te lopen. Hierdoor kunnen plaatsen die verder weg liggen maar dichtbij een treinstation liggen wel bereikt worden en kleinere plaatsen die dichterbij het beginpunt liggen, maar moeilijker met het openbaar vervoer te bereiken zijn niet.

In de animatie links is goed te zien hoe binnen een uur (7.00-8.00 uur op 5 mei 2022) de bereikbaarheid varieert vanaf station Zwolle.

Net als met stratendata in Network Analyst kan ook met OV-data verzorgingsgebieden worden berekend. Het resultaat hiervan ziet er in het algemeen anders uit dan met stratendata. Het resultaat bestaat vaak uit een groot polygoon vanaf het startpunt van de analyse en afhankelijk van de grootte van het tijdscomponent dat gebruikt wordt in de Service Area-tool, één of meerdere eilandgebieden. Deze gebieden worden veroorzaakt doordat een trein bijvoorbeeld kan stoppen bij een station. Indien er tijd over blijft kan vanaf dit station of gelopen worden of bijvoorbeeld de bus genomen worden.

Route met openbaar vervoer vanaf Zwijndrecht naar Hoogvliet. De route start met lopen naar het NS-station in Zwijndrecht. Na de trein gaat de route verder met de bus en de metro. Vanaf het metrostation wordt gewandeld naar de eindbestemming

donderdag 19 mei 2022 8.00 uur

donderdag 26 mei 2022 8.00 uur Hemelvaart 

Meer informatie

Meer weten over ArcGIS Network Analyst? Klik hier.

Esri Nederland

Ernst Eijkelenboom

De Public Transit Tools-Toolbox heeft naast functies om GTFS-data om te zetten in een networkdatatset ook een analysefunctie: De Calculate Transit Service Frequency. Met deze tool wordt bepaald hoe vaak er bij een halte de mogelijkheid bestaat om in te stappen of uit te stappen. Op basis van datum en tijd en duur (bijvoorbeeld 60 minuten) wordt bepaald hoe vaak welke haltes bezocht worden door een bus of trein.

Hieronder een analyse van het aantal vertrekbewegingen per halte in Nederland. Hoe donkerder de kleur, hoe vaker er een bus of trein vertrekt vanaf een halte. Duidelijk herkenbaar zijn de grote steden met veel en frequent openbaar vervoer, maar ook sommige snelbuslijnen in verschillende delen van het land springen eruit.

Berekenen aantal vertrektijden per halte

Deze analyse laat zien wat binnen 45 minuten op een bepaald moment bereikt kan worden vanaf NS-station Utrecht. 

Verzorgingsgebieden

Een route van huis naar werk kan nu berekend worden via het openbaarvervoernetwerk. Het resultaat van de route begint met het wandelen naar een halte. Vanaf de halte wordt de route uitgevoerd met de bus, tram, metro of trein. Eventuele overstappen op een ander openbaarvervoermiddel zijn ook mogelijk op de route, gevolgd door het uitstappen bij de eindhalte en het lopen naar de eindbestemming. Het resultaat van de berekende route is de tijdsduur die de route in beslag neemt. Dit is afhankelijk van datum en tijdstip. Op een maandagmorgen om 8.00 uur zal dit een ander resultaat geven dan op zondagmorgen 8.00 uur.

Routes

Treinroute van Rotterdam naar Utrecht

Voor het resultaat van analyses in Network Analyst met OV-data is het van cruciaal belang om stil te staan bij het gebruik van datum en tijd. Het maakt bij OV-data groot verschil of de vertrektijd 9.00 uur of 9.01 is, wanneer een trein bijvoorbeeld om 9.00 vertrekt. Bij alle analysefuncties kan datum en tijd wel of niet worden opgegeven. GTFS-data kan twee tabellen bevatten om de dienstregeling weer te geven. De tabel calender,txt geeft aan per dag van de week aan of de dienstregeling wordt uitgevoerd en voor welke periode dit geldt. De tabel calender_dates.txt geeft de per dag de uitzonderingen aan ten opzichte van de tabel calender.txt. Als de tabel calender.txt leeg is, dan geeft de tabel calender_dates.txt expliciteit aan op welke dagen de dienstregeling geldt. De GTFS-data van de website gtfs.ovapi.nl heeft alleen een gevulde calender_dates.txt.










Dit is belangrijk om van te voren goed te onderzoeken.  De Network Analyst werkt dan alleen met de expliciet opgegeven datum. De opties ‘Not Using Time’ en ‘Day of Week’, bijvoorbeeld een willekeurige vrijdag, geven geen resultaat over het OV-netwerk terug. Maar wel als bijvoorbeeld 6 mei 2022 wordt geselecteerd, mits deze datum in het bereik van de data in de tabel calender_dates.txt voorkomt. Door de calender_dates.txt zal donderdag 19 mei 2022 een ander resultaat geven dan donderdag 26 mei 2022, omdat het dan Hemelvaartsdag was.

Datum en tijdstip

Het resultaat van een routeberekening ziet er bij OV-data anders uit dan bij een routering over de weg. De OV-data routeert van halte naar halte en het resultaat toont hierdoor de kortste afstanden tussen deze haltes. Een route van Rotterdam naar Utrecht zal via de intercity een route vormen tussen de stations Rotterdam CS, Rotterdam Alexander, Gouda en Utrecht. Een routeberekening met OV-data is dus vooral interessant om te kijken hoe lang je er over doet en niet wat de afstand tussen begin- en eindpunt is.

Gebruik van OV-data
deel 2
ArcGIS Network Analyst:

In het vorige Esri Magazine heb ik laten zien hoe OV-data (in GTFS-formaat) geschikt gemaakt kan worden om te gebruiken in Network Analyst. In dit artikel laat ik een aantal analysemogelijkheden zien met deze data. Met OV-data in ArcGIS Network Analyst kunnen de standaard analysemogelijkheden, zoals routeberekeningen, verzorgingsgebieden en OD-matrices berekend worden.